Katalepsis (Grieks: κατάληψις“grijpen”) is een term in de stoïsche filosofie voor een concept dat gelijkwaardig is aan de moderne begrip. Aan de Stoïcijnse filosofen, katalepsie was een belangrijk uitgangspunt met betrekking tot de openbaring van iemands geest, zoals die betrekking heeft op hebzuchtige fundamentele filosofische concepten, die werd gevolgd door de instemming, of toewijding aan de aldus begrepen resolutie.

Volgens de Stoïcijnen wordt de geest voortdurend gebombardeerd door indrukken (fantasieSommige van deze indrukken zijn legitiem en sommige onjuist. Indrukken zijn legitiem wanneer ze in werkelijkheid bevestigd worden, onjuist wanneer ze ten onrechte bevestigd worden. Cicero vertelt dat Zeno dit zou illustreren. katalepsie als volgt:

Katalepsis was de belangrijkste afname van de onenigheid tussen de Stoïcijnen en de twee scholen van filosofisch ongeloof tijdens de Hellenistische periode: de Pyrrhonisten en de Academische Sceptici van Plato's Academie. Deze Sceptici, die de Stoïcijnen als hun natuurlijke filosofische tegenpolen kozen, schuwden veel van wat de Stoïcijnen geloofden over de menselijke geest en iemands methoden om grotere betekenissen te verenigen. Voor de Sceptici waren alle waarnemingen acataleptisch, d.w.z. ze waren niet in harmonie met de waargenomen objecten, of, als ze al enige overeenstemming vertoonden, kon die nooit gekend worden.